Het is gelukt! Onze allereerste Fair Pen nieuwsbrief is een feit! En het resultaat is top. Apetrots zijn de leerlingen van Gulu SS. De docenten William en John zijn tevreden met de eerste nieuwsbrief. 

Voordat het zover was, had het nog wat voeten in de aarde. Het was racen tegen de klok! Arme leerlingen. Het is niet eens zozeer hun schuld dat we over de deadline van woensdagochtend heen gaan naar de donderdagochtend toe. In de twee weken dat we aan het werk zijn, vielen er twee dagen uit vanwege het afscheidsfeestje van de vierde en zesde klas vóórdat ze een landelijk examen afleggen en dan hadden we nog ‘idd’ oftewel het suikerfeest dat ineens een nationale feestdag werd, dankzij de president die daartoe op het allerlaatste moment besliste. Daarnaast hebben we natuurlijk ook te kampen met leerlingen die niet of te laat komen. En organiseren is ook iets wat ze moeten leren! Zo werken ze in drie groepjes. In één groepje zit Justin: een hele slimme jongen met zekere leidinggevende capaciteiten. Justin is elke dag te laat. Zijn ouders laten hem niet gaan voordat hij wat klusjes thuis heeft gedaan. Op zich niet zo erg, ware het niet dat Justin degene is die van zijn groepje al het materiaal bewaart. Dus zitten de dames in zijn afwezigheid niets te doen.

De meisjes vormen een beetje een probleem. Daar leren we van. Meisjes in Gulu denken minder te kunnen presteren dan jongens. Het ontbreekt ze aan zelfvertrouwen. Dus de paar jongens die in hun groep zitten nemen het van ze over, zodat de meisjes zich langzaam terugtrekken. Zo ook met onze adjunctredactrice Beatrice. Ook al zegt ze dat ze met hoofdredacteur Deo overlegt: je ziet haar alleen nog maar werken in haar eigen groepje. Ze wil eigenlijk ook liever schrijven en dat doet ze ook hartstikke goed. Maar volgende keer in Gulu, zullen de docenten de meisjes in een groep bij elkaar zetten, zodat ze niet door enige mannelijke dominantie worden gehinderd. Een ander obstakel is de medewerking van externe instituten aan de Fair Pen leerlingen. Die is bedroevend. De leerlingen hebben goede ideeën wie te interviewen: human rights office, legal aid office, districtleiders, de leraren en leerlingen van andere scholen, de politie… en wat flikken die? Voordat ze de leerlingen die in hun schooluniform toch overduidelijk leerlingen zijn, ook maar te woord willen staan, eisen ze een brief mèt een stempel van school! Die brief moet eerst geschreven worden, dan moet er nog een officiële stempel op en daar gaan dan weer twee dagen overheen. Leve de bureaucratie, maar ach, vergeet niet dat dit nog steeds een oorlogsgebied is waar andere regels gelden. Vervolgens slaan ze aan het schrijven. Ze mógen niet meteen schrijven, ze moeten eerst stap-voor-stap een schrijfplan maken. Sommigen zijn daar veel te ongeduldig voor en worden dan vervolgens weer teruggefloten. Het schrijven van artikelen neemt veel tijd in beslag en dan moeten ze het ook nog aan elkaar laten lezen.

Wat met name lastig voor ze is, is het schrijven van een opinie. Wat was dat ook al weer? Mogen er feiten in en ging het nou over een beslissing die je hebt genomen of niet? Deo worstelt met zijn opinie over het afscheidsfeest van klas 4 en klas 6 . Het was een nogal pompeuze dag, waar op geheel Ugandese wijze de ene speech na de andere volgde, gelardeerd door dans, toneel en het voordragen van gedichten. ‘Het afscheidsfeest was erg leuk, alles was goed’, aldus de strekking van Deo’s opinie.
“Was echt alles goed?”, vraagt docent William
“Ja”, zegt Deo, “alles was goed”.
“maar was er dan helemaal niet op aan te merken. Iets waarvan je misschien dacht: dit kan beter..?”
“Nee”.
“Was er genoeg tijd voor het dansen en het toneel?”
“Nee, dat niet”, geeft Deo toe.
Dus komt er een zinnetje in de opinie dat er niet genoeg tijd was voor dansen en toneel.
“Deo, we vinden je opinie toch een beetje saai. Is er dan niets meer over te zeggen?”
“Nee”, vindt Deo. Nou ja, goed, het is zijn mening.

En dan, zoals bij een echte krant, komt het er in de laatste paar dagen op aan.  Lay-out, illustraties, schoonschrijven, eindredactie, alles loopt door elkaar. De aangewezen illustratoren blijken opeens bezig met het schoonschrijven en degene die de lay-out met zijn lineaaltje doet, houdt zich liever bezig met tekeningen maken en zo gebeurt het dat we woensdag van 8 uur ’s ochtends (nou ja, 9 uur) tot ’s avonds 6 uur aan het werk zijn en proberen te sturen waar te sturen valt. Om 6 uur is de nieuwsbrief voor tweederde gevuld en we wijzen leerlingen op de deadline die erg dichtbij komt. Met resultaat dat ze er allemaal zijn de volgende dag om acht uur en dat ze verschrikkelijk hun best doen. Zelfs zo erg, dat ze uit zichzelf bemoedigende brieven schrijven aan de leerlingen van Stena Hill in Kampala waar we de tweede pilot gaan draaien. Het eindresultaat is top en wordt afgesloten met een groepsfoto van Fair Pen News Gulu. Apetrots zijn ze. 

De nieuwsbrief van Gulu SS kunt u hier bekijken.